Eng sodda tushuntirish
Raqamli audio va video juda ko‘p kichik bo‘laklardan iborat. Audio — bir soniyada nechta o‘lchov, nechta bit va nechta kanal; video — bir soniyada nechta kadr va har kadrda nechta piksel.
Asosiy qoidalar
- Audio bit hajmi = vaqt(s) × sample rate(Hz) × bit depth × kanallar.
- Byte olish uchun 8 ga bo‘linadi.
- Video kadrlar soni = vaqt(s) × FPS.
- Soddalashtirilgan xom video hajmi = kadrlar × eni × bo‘yi × rang chuqurligi / 8.
- Fayl kengaytmasi orqali audio/video turini ajratish mumkin.
Masalani qanday yechamiz?
- Vaqtni sekundga o‘tkaz.
- Kerakli formuladagi barcha ko‘paytuvchilarni yoz.
- Bitdan byte/KB/MB ga ketma-ket o‘tkaz.
Misollar
- 2,5 min =150 s; 30 FPS → 4500 kadr.
- Mono=1 kanal, stereo=2 kanal.
Ko‘p uchraydigan xatolar
- Daqiqani sekundga o‘tkazmaslik.
- Stereo uchun ×2 ni unutish.
Olimpiada uchun eslab qol
- Formula yoniga birliklarni yozib borish natijani tekshirishga yordam beradi.
2025 testida qayerda uchragan?
9-sinf
#17 · 1.5 ball · javob D
2,5 daqiqalik 30 FPS videodagi umumiy kadrlar soni.
10-sinf
#17 · 1.5 ball · javob B
1:04 mono, 22 kHz, 8 bit audio fayl hajmini KBda hisoblash.
11-sinf
#4 · 0.9 ball · javob A
2 daqiqa stereo 32 kHz 16 bit audio hajmini KBda hisoblash.
#17 · 1.5 ball · javob D
1024×512, 24 bit, 30 FPS, 1 daqiqalik xom video hajmini hisoblash.