IOInformatika Olimpiada
O‘quvchi
Bosh sahifa/Python kodini o‘qish va natijani topish
Mavzu darsi

Python kodini o‘qish va natijani topish

for/while, if, list, string, break, funksiya va mantiqiy operatorlar.

100mashq
AI
Biror joyi tushunarsiz bo‘lsa, savol yonidagi AI Tutor’dan foydalaning.

Hint javobni ochmaydi. “Tushuntir” sizning xatongizni tahlil qiladi. “Chuqur o‘rgan” esa AIni mikro-dars va ketma-ket mashqlar beradigan repetitor rejimiga o‘tkazadi.

Eng sodda tushuntirish

Python kodini film kabi tomosha qil: har satr navbat bilan ishlaydi. Har bir o‘zgaruvchini kichik quticha deb bil, kod shu qutichadagi qiymatni o‘zgartirib boradi.

Asosiy qoidalar

  • range(a,b) odatda a dan boshlanadi va b ni o‘z ichiga olmaydi.
  • if shart rost bo‘lsa ichki blok ishlaydi.
  • for elementlarni navbat bilan ko‘rib chiqadi.
  • break siklni darhol to‘xtatadi.
  • append(x) ro‘yxat oxiriga x ni qo‘shadi.
  • Python and operatori faqat True/False emas, operandlardan birini ham qaytarishi mumkin.

Masalani qanday yechamiz?

  1. Boshlang‘ich o‘zgaruvchilarni yoz.
  2. Sikl qaysi qiymatlarni olishini ro‘yxat qil.
  3. Har iteratsiyada shartni tekshir.
  4. O‘zgargan qiymatni yozib bor.
  5. print nimani chiqarayotganini eng oxirida tekshir.

Misollar

  • for n in [2,-1,4]: if n>0: count+=1 → count=2.
  • [2,5,8] ichidan juftlar append qilinsa [2,8] chiqadi.

Ko‘p uchraydigan xatolar

  • range oxirgi sonni olmaydi.
  • break dan keyingi elementlar ko‘rilmaydi.
  • print(i) bilan print(S) ni adashtirmang.

Olimpiada uchun eslab qol

  • Kod trace qilish uchun “qadam jadvali” tuzing: iteratsiya | o‘zgaruvchi1 | o‘zgaruvchi2.

2025 testida qayerda uchragan?

9-sinf
#13 · 1.5 ball · javob D

while siklida juft i larni ko‘paytirish natijasini trace qilish.

#22 · 2.6 ball · javob A

Matndagi ma’lum harf sonini for va if bilan sanaydigan kod natijasi.

#25 · 2.6 ball · javob A

Python and operatorlari: 25 and 12 and 11 ifodasi natijasi.

#30 · 2.6 ball · javob C

max(a,b) dan foydalanadigan funksiya natijasini hisoblash.

10-sinf
#6 · 0.9 ball · javob C

while siklida 3 ga karrali sonlarni yig‘ish kodini trace qilish.

#22 · 2.6 ball · javob C

Ro‘yxatdagi musbat sonlar sonini sanaydigan kod natijasi.

#30 · 2.6 ball · javob C

Ro‘yxatda birinchi manfiygacha sonlarni ko‘paytirib break qiladigan kod natijasi.

11-sinf
#6 · 0.9 ball · javob B

1..50 oralig‘ida 15 ga karrali sonlarni yig‘uvchi Python kodi natijasi.

#22 · 2.6 ball · javob A

Ro‘yxatdagi manfiy sonlarni yig‘uvchi kod natijasi.

#30 · 2.6 ball · javob A

Ro‘yxatdan juft sonlarni append qilib yangi ro‘yxat tuzadigan kod natijasi.